Kite mi dwoko tic maber ku cuma mi yubu cam ma jukubo ku plastik?
Nyithiri:
Medu tic maber i tic mi yubu jam cam mi plastik mito yore maber. Ju ma yiku piny umitu gi nen kite ma gi tiyo kudu kawoni, gi nyang ikum peko, peko, man kama umitu gi lok ikume. Kethu lim i piny ma malu cuma mi yiku ajeni cam mi plastiks ku jam tic ma timo kende kende, kero ma timo tic pio pio, man yore mi gwoko ber pa piny ma jutiyo kudu piretek pi nwangu adwogi maber. I lembe maeni, wabe ngiyo yore ma pire tek man diru mi dwoko piny tic ku cuma mi yiko cam ma jubolo ku plastik, ku lembakeca mi medo tic man tic maber.
Mitu yore maber
Caku ku pimo kite ma itiyo kudu kawoni. Nwangu peko, peko, man kabedo ma umitu ilok. Mi nwangu adwogi maber, piretek ni kethu lim i cuma maber mi yiku ajeni mi plastik. Cuma maber miyo tic maber, gen, man tic maber. Nen cuma ma tiye ku jam tic ma malu calu jam tic ma timo kende kende, ketho piny maber, man kero mi timo tic pio pio. Gwoko piny kare ku kare man yiko piny i kare ma mitire de piretek pi jwigo kare mi tic man medo tic. Mi ponji ma iyere kara jurutic peri ungiyu ikum cuma, yore mi yubu piny, man kite ma juyubu kudu piny. Ti ku lembe man lembe ma juporo pi nwangu ngec ikum yub peri mi yubu piny. Nen lembe ma pire tek ma nyutho tic (KPIs) calu sawa mi tic, tic pa cuma, man wel pa peko. Nen lembe ma jugwoku pi ni ngeyo kite ma ubetimere kudu, kite ma ubetimere kudu, man kama umitu juyub kudu.
Cuma timo tic nenedi yot?
Ka watiyo ku diro maber man watiyo ku cuma ma nyen, ju ma yiku piny copo timo tic maber man medo piny ma giwodho. Wabe lubo tok lembe ma pire tek mi yubu piny ku cuma mi yiku piny ma jucwalo ku plastik man wabe mio kony ma pire tek pi medo tic maber.
1. Tic ma timo kende kende:
Nwangu kite ma jam tic ma tiyu kudu gire gicokiri kudu i disposable cuma mi yiku ajeni plastik copo loko yore mi yubu piny. Nicaku i yub pa jamb tic ma tiyo kende kende nitundu i yub mi tic ku cuma, cuma eni jwigo tic ku cing man jwigo peko pa dhanu, ma medo kero pa tic.
2. Kero mi ngwec ma malu pi medo adwogi:
Nen kero ma tek pa cuma mi gwoko cam ma kawoni. Ku kare mi timo tic pio pio man ku yub maber, cuma eni copo medo tic maber. Ni tiyo ku diru migi, ju ma yiku piny copo timo piny ma dhanu mitu man medo tic migi.
3. Kit mi gwoko ber pa piny:
Ponj kite ma cuma mi yiku piny mi cam ku plastik tiyu kudu ku diro mi gwoko leng pa cam. Jam tic eni ketho piny ma jucul bedo maber ni lubu piny ma pire tek calu lyethu, tegu pa piny, man mol pa piny. Ni nwangu man yiko peko i kare mandha, ju ma yiku piny copo dwoko piny ma rac man dwoko piny ma rac.
4. Yore matung tung man ma juromo loko:
Nwangu lembe matung tung man yore mi loko piny ma nwangre i cuma mi yiku jam tedo mi cam. Cuma eni copo loko dit pa jeni matung tung, kite, man kit ma juyubu kudu, ma weko ju ma yiku gi copo timo lembe ma juruwil matung tung mitu. Bedo yot ma kumeno jwigo mitu pa cuma matung tung, ma weko yub mi yubu piny doko yot.
5. Yore ma yot ni tiyo kudu man jam tic ma yot:
Nen yore ma yot ni tiyo kudu man yore ma yot mi tic ku piny ma kawoni Jam tic mi plastik. Ku nyuthu piny maleng man ma yot ni nyang kudu, jutic copo ketho man loko piny ma tiyo ku cuma pio pio. Eni dwoko tic yot man dwoko piny ponji, ma kelo ber pa tic man dwoko piny kare mi tic.
6. Gwoko man kony pi tic ma rwinyo ngo:
Ngeyo beru pa gwoko piny kare ku kare man kony i kare ma mitire pi tic maber. Jam tic mi kare eni mi yiku jam cam ma jucwalo ku plastik pol kare bino ku yub mi gwoko man kero mi gwoko piny kud kama bor. Ka lubu cik eni man nwangu kony mi tic pio pio, ju ma yiku piny copo jwigo peko man medo kare mi tic.
I thum pa lembe, lubo yore ma ber man kethu lim i cuma mi yubu jam cam ma juyubu ku plastik piretek pi yubu yub mi yubu piny. Ka wabe ngiyo kit ma juyubu kudu piny man waneno kama umitu juyub kudu, ju ma yiku piny copo timo tic maber ikum peko man peko. Tiyu ku cuma ma timo tic giri, kero mi timo tic pio pio, man diro mi gwoko ber pa piny timo tic yot man medo tic maber. Ka watiyo ku diru maber man watiyo ku kero pa cuma mi yiku jam cam, ju ma yiku piny copo nwangu tic maber, medu piny ma jucwalo, man bedo ku rwom ma malu i soko.
Saa mi kyewo: Jun-07-2023